smugan.is flytur þetta efni um lífeyrissjóðina. Þar er vitnað fyrst í formann BSRB:
Það er staðreynd að lífslíkur fólks eru mun betri í dag en þegar kerfið sem við búum nú við var sett á. Þannig er auðséð að endurskoða verður lífeyriskerfið og þá um leið við hvaða aldur á að miða þegar kemur að því að hætta vinnu og hefja töku lífeyris. Það verður að mæta þessu með einhverjum hætti og fyrst og síðast að tryggja að lífeyriskerfið standi undir sér til framtíðar,“ segir Elín Björg Jónsdóttir, formaður BSRB.
Frederik Reinfeldt, forsætisráðherra Svíþjóðar hefur lagt til að eftirlaunaaldur þar í landi verði hækkaður um tíu ár, úr 65 í 75. Þetta hefur vakið umræður. Jóhanna Sigurðardóttir, forsætisráðherra, hefur sagt að engin áform væru um hækkun lífeyrisaldurs hérlendis, en hún sjálf sé hlynnt sveigjanlegum eftirlaunaaldri.
Ný skýrsla sýnir að íslenskir karlar fara almennt á eftirlaun um sjötugt en íslenskar konur 65 ára.
Engar breytingar nema að vel athuguðu máli
Elín Björg Jónsdóttir.
Elín Björg vísar til þess að nend um framtíðarskipan lífeyrisréttinda, sem hafi orðið til samkvæmt stöðugleikasáttmálanum fjalli meðal annars um hvort hækka þurfi lífeyrisaldur. „Það er ekki til nein einföld lausn til að rétta hugsanlega halla lífeyrissjóðanna af eins og það eitt að að hækka lífeyristökualdurinn. Taka verður tillit til fjölmargra annarra þátta og sú vinna er einmitt í gangi og BSRB tekur þátt í henni af fullum hug enda eru lífeyrismálin eitt helsta langtímahagsmunamál launafólks. Lífeyrismálin eru sérstaklega vandmeðfarin málaflokkur þar sem bæði hagsmunir launafólks, atvinnurekenda og ríkissjóðs eru miklir til framtíðar. Þess vegna verður að kanna alla þætti af mikilli vandvirkni og ekki framkvæma róttækar breytingar á kerfinu nema að vel athugðu máli, framtíðarhagsmunirnir eru svo miklir fyrir alla sem að málinu koma,“ segir Elín Björg í samtali við Smuguna.
Ekki víst að þörf sé á róttækum breytingum
Þórólfur Matthíasson, prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands segir að staða lífeyrismála sé betri hér en hjá mörgum öðrum, þar sem Íslendingar hafi leitast við að byggja upp sjóðakerfi en ekki svonefnt gegnumstreymiskerfi, þar sem allar greiðslur til innlendra ellilífeyrisþega þurfi að borga af vinnuframlagi innlendra vinnandi.
Þórólfur Matthíasson.
„Vandi Svíþjóðar er að þar er að stórum hluta byggt á gegnumstreymiskerfi og það verður að byggja greiðslur eftirlauna á skattgreiðslum og vaxtagreiðslum sífellt hlutfallslega færri innlendra aðila á vinnufærum aldri,“ segir Þórólfur.
Í lokuðu hagkerfi skipti litlu máli hvort um sjóða- eða gegnumstreymiskerfi sé að ræða, en sé hagkerfið opið þá skipti það máli vegna þess að sjóðakerfið gefi kost á því að byggja greiðslur til eftirlaunaþega bæði á vaxtagreiðslum innlendra, vinnandi aðila og á vaxtagreiðslum erlendis frá.
„Þannig að ef forkólfum lífeyrissjóðanna tekst að ná fram hámarks ávöxtun miðað við ásættanlegt áhættustig þá er engin þörf á róttækum breytingum. Ef það tekst ekki, sérstaklega ef sjóðirnir geta ekki fjárfest erlendis í verulegu mæli, þá gætum við í raun endað með gegnumstreymiskerfi. Ef við erum í raun með gegnumstreymiskerfi þarf líklega að hækka eftirlaunaaldur í takt við hækkandi væntan lífaldur líkt og Danir hafa verið að gera.“